Yapay Zeka Politikası
Yapay Zekâ Politikası
Bilimsel Makale Yazımında Yapay Zekâ Kullanım Politikası
Dergimize gönderilen bilimsel makalelerde yapay zekâ ve yapay zekâ destekli teknolojilerin etik sınırlar içinde kullanılması, esas bir ilke olarak kabul edilmektedir. Teknolojik gelişmelerle birlikte insan yaşamını kolaylaştıran ve bilimsel çalışmalara katkıda bulunan bu araçlar, belirli çerçeveler dâhilinde olumlu şekilde değerlendirilmektedir. Ancak yapay zekâ araçlarının bilimsel etik kurallarını ihlal etme potansiyeli, bilginin doğruluğu, özgünlüğü ve tarafsızlığı konusunda önemli kaygılar ortaya çıkarmaktadır. Bu politika, yazarlar, hakemler ve editörler için yapay zekâ teknolojilerinin sorumlu ve şeffaf kullanımına yönelik detaylı bir yönlendirme sağlamayı hedeflemektedir.
- Temel İlkeler ve Sorumluluk
- Makale Yazımında İnsan Sorumluluğu Esastır: Makalelerin içeriği, doğruluğu, özgünlüğü, bütünlüğü ve etik uygunluğu tamamen insan yazar(lar) tarafından üstlenilir. Yapay zekâ araçları, yazarlık için gerekli entelektüel katkı, sorumluluk alma ve bilgiyi onaylama yeteneğine sahip olmadığından, yazarları bilimsel ve etik sorumluluklarından muaf tutmaz. Yapay zekâ araçları yalnızca bilgi üretme aşamasında destekleyici bir araç olarak kullanılabilir.
- Yapay Zekâ, Yazar Olamaz: Üretken yapay zekâ araçları hiçbir durumda akademik bir makalenin yazarı veya ortak yazarı olarak gösterilemez. Dergimiz, yapay zekâ kullanılarak sahte yazarlık oluşturmayı kesin biçimde yasaklamaktadır.
- Yapay Zekâ Kullanımında Tam Şeffaflık Gereklidir: Makale üretim sürecinin herhangi bir aşamasında yapay zekâ kullanılmışsa, bu durum net, anlaşılır ve ayrıntılı şekilde bildirilmelidir.
- Gizlilik Önceliği: Editörler ve hakemler, değerlendirme süreçlerinde mahremiyeti ve fikri mülkiyet haklarını güvence altına almak için kendilerine gönderilen yayımlanmamış makaleleri veya ilgili materyalleri yapay zekâ araçlarına yüklememelidir.
- Yapay Zekâ Kullanımının Sınıflandırılması ve Yazar Yükümlülükleri
Yazarlar, yapay zekâ araçlarını kullanırken aşağıdaki ilkelere uymalıdır:
2.1. Destekleyici Yapay Zekâ Kullanımı (Beyan Zorunlu Değildir)
Dil bilgisi, yazım, noktalama veya metnin akıcılığını artırmaya yönelik dil kontrol araçları destekleyici yapay zekâ olarak değerlendirilir. Bu kullanımın makalede net biçimde bildirilmesi gerekli değildir. Ancak yazarlar, yükleme aşamasında editörlüğe bilgi vermekle yükümlüdür. Çalışmanın gerçekliğinden ve bilimsel bütünlüğünden yazarlar tamamen sorumludur.
2.2. Üretken Yapay Zekâ Kullanımı (Beyan Zorunludur)
Yapay zekâ araçlarının metin, görsel, özet, kaynakça veya başka bir akademik içeriği doğrudan oluşturmak, dönüştürmek veya anlamlı şekilde katkı sunmak amacıyla kullanılması durumunda, bu kullanım ayrıntılı bir şekilde belirtilmelidir.
- Beyan Detayları: Kullanılan yapay zekâ aracının adı (ve varsa sürümü), kullanım amacı, biçimi ve hangi bölümlerde kullanıldığı (örn. özet taslağı hazırlama, literatür özetleme, görsel oluşturma) ilgili bölümde ifade edilmelidir.
- İnsan Denetimi ve Doğrulama: Üretken yapay zekâ tarafından oluşturulan içerikler, hatalı veya yanıltıcı olabileceğinden, yazarlar tarafından özenle gözden geçirilmeli; doğruluk, tutarlılık ve bilimsel bütünlük açısından değerlendirilerek gerekli düzenlemeler yapılmalıdır.
- Referans ve Atıf Doğruluğu: Yapay zekâ araçlarının kurgusal, teyit edilemeyen veya geçersiz referanslar üretmesi yasaktır. Tüm kaynaklar doğrulanabilir olmalı ve akademik standartlara uygun şekilde sunulmalıdır.
- Görsel ve Şekil Kullanımı: Yapay zekâ ile üretilen veya düzenlenen görseller, araştırma tasarımının doğal bir parçası olmadığı sürece kullanılmamalı; kavramsal diyagram ve temsili görseller, yazarın anlayışını doğru şekilde yansıtmalıdır.
- Yasaklanmış Kullanım Alanları
Aşağıdaki kullanımlar dergi politikası kapsamında kabul edilemez ya da yasaklanmış sayılır:
- Temel içerik bölümlerinin doğrudan yapay zekâ ile oluşturulması.
- Araştırma bulgularının yapay zekâ ile üretilmesi, sunulması ya da değerlendirilmesi.
- Makalenin temel argümanlarının veya teorik katkılarının yapay zekâ tarafından oluşturulması.
- Editörler ve Hakemler İçin Yapay Zekâ Politikası
- Gizlilik ve Fikri Mülkiyet: Yayımlanmamış çalışmalar yapay zekâ araçlarına yüklenmemelidir.
- Editoryal Süreçlerde Kullanım: Yapay zekâ araçları yalnızca dergi onayıyla ve sınırlı iş akışlarında kullanılabilir.
- Şüpheli Kullanımın Yönetimi: Tereddüt uyandıran hallerde yazarlarla iletişime geçilmeli ve gerekirse kanıt talep edilmelidir.
- Politika İhlali Prosedürleri
Bu politikanın ihlali şu sonuçlara yol açabilir:
- İnceleme sürecinde makalenin reddi,
- Yayın sonrası ihlalin tespiti durumunda makalenin geri çekilmesi veya iyileştirici adımların uygulanması,
- Tekrarlanan ihlallerde gelecekteki gönderilerin kabul edilmemesi.
